ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis
Ontstaan
Korte historie van de stad Workum
De Grote of St.Gertrudiskerk
De Waag
Het stadhuis
Doopsgezinde kerk
De Workumer toren
St.Werenfriduskerk
Scheepstimmerwerf De hoop
KRONIEK 1100 JAAR WORKUM
Tijdvak 600 v.C.-1000
Tijdvak 1000-1425
Tijdvak 1426-1523
Tijdvak 1524-1574
Tijdvak 1575-1640
Tijdvak 1641-1704
Tijdvak 1705-1795
Tijdvak 1796-1839
Tijdvak 1840-1893
Tijdvak 1894-1919
Tijdvak 1920-1973
Tijdvak 1974-2000
NATUURHISTORISCHE OMGEVING
Van Flevo tot IJsselmeer
Kerkepad de Tillefonne
De Aldedyk
De Workumermeer
it Heidenskip
Over de dijk naar Hindeloopen
Brekkenpaad
"ONTWIKKELING VAN WORKUM IN 100 JAAR" (1910-2010)
Deel 1
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 6
Deel 7
Deel 8
Deel 9
Deel 10
Deel 11
Deel 12
Deel 5

 


 
De kerk in het midden
In 1939 wordt begonnen met een omvangrijke restauratie van de Grote Kerk in Workum. De kerk, ooit de trots van de Workumer bevolking was ernstig in verval geraakt. In 1924 schreef de heer Koldijk, medewerker van de Rijksdienst van de Monumentenzorg en schrijver van de voorlopige monumentenlijst in 1930, een artikel in de Leeuwarder Courant over de Grote Kerk te Workum. Hij beschrijft daarin de historische rijkdom van deze kerk met een indrukwekkend interieur. “Het eerst noemen wij den heerlijken preekstoel, een der schoonsten uit ons land, vol uitstekend ornament en beeldwerk, staande op een zuil. Zeer fraai is ook de koperen Bijbellezenaar op de preekstoel met wapen en inscriptie;  Anna Hobbes de Boer, mederaad der admiraliteit van Harlingen, Burgemeester der stad Workum, Anno 1718. Aan de hoeken van het koor en het kruisvak zijn opgehangen twee rouwborden van 1719 in barokstijl. De vloer der kerk bestaat geheel uit grafzerken uit de 16e, 17e en 18e eeuw, waaronder zeer  fraaie, gebeeldhouwd en met marmer ingelegd, van de geslachten Inthiema, de vroegere heeren van de Workum en de familie Adria. Daaronder rusten zij; De Workumers van eeuwen na eeuwen, geslachten na geslachten, de edelgeborenen en de eenzamen, de edelen en de burgers:  in den Heere gerust! En des Zondags schuifelen daarover de Workumers van heden; een ander geslacht met andere belangen en gewoonten. In de kerk staan de bekende Workumer doodbaren. In vroolijke kleuren zijn ze geschilderd, met voorstellingen van de verschillende bedrijven, landschappen en zeegezichten met desbetreffende rijmen als onderschrift”.
Maar hij schrijft ook: “Verweerd en berooid is de buitenkant en het algeheele verval is slechts een kwestie van tijd. Ook van binnen is het duidelijk te zien dat het noodigste geld voor het onderhoud ontbreekt. En zoo staat daar dan het oude bouwwerk en Workum zou niet meer Workum zijn, indien het die moest missen, samen geweven als het is met de stad en haar geschiedenis”.
Het gebouw is in 1939 erg verzakt, 6 van de 10 koorramen zijn dichtgemetseld en diverse balken zijn aangebracht om de zaak bij elkaar te houden. Het koor is afgesloten van de kerk en dient als berghok. Het zuider dwarsbeuk is ook al afgesloten van de kerk. Ook het vieringtorentje mist al jaren op het kerkgebouw. Na de komst van het gas (1866) waren de kaarsenkronen verkocht aan de Nieuwe Kerk in Amsterdam en vervangen door gietijzeren monsters.
De voorbereiding voor de restauratie kostte ruim 15 jaar. Maar in 1939 kan men dan eindelijk onder leiding van de bekwame restauratie architect Jan de Meijer met de werkzaamheden beginnen. De totale kosten zijn geraamd op ƒ 164.000,=. Het Rijk betaalt 60% van de kosten, de Provincie 20% , terwijl de burgerlijke en kerkelijke gemeente ieder 10% zullen bijdragen aan de restauratiekosten..
Terwijl men net met de restauratie is begonnen stort door volledig verval de noorder dwarsbeuk achter het waaggebouw in. De bewoners rondom het marktplein en de toren worden daardoor in de vroege ochtend wakker geschud. Men denkt dat er bombardementen zijn en dat de oorlog is begonnen. Gelukkig was dat niet het geval, maar een jaar later was de oorlog wel een feit. De oorlog zal voor de nodige vertraging van de restauratie zorgen. Tijdens de oorlog zijn er  langere perioden dat geen of maar enkele mensen werkzaam zijn in of om de kerk.
 Thijs de Vries
Bronvermelding:  Mr. B. van Haersma Buma, De Stêd Warkum, 1967. Leeuwarder Courant, 3 september 1924
Foto’s: Rijksdienst Monumenten

ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis