ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis
Gereformeerde kerk
Toer de Dolte
Joodse begraafplaats
Huismerken Gertrudis kerk
Winkelweek 1921 Greate Pier
Het Stadhuis
Stedeke Workum
Scholen door de jaren heen
Het Weeshuis
1000-jarg bestaan



FEESTPROGRAMMA

ter viering van het

1000-jarig bestaan van WORKUM


 





Bij den Uitgever T. GAASTRA Bz. zijn verschenen :
9 Briefkaarten van Oud – Workum,
bijna alle uit den tijd van den historischen optocht, waarmee het 1000-jarig bestaan onzer plaats wordt herdacht
Zij geven de volgende afbeeldingen:
Munt en Zegels. Inthiemahuis. R.-C. Kerk.
Oude Raadhuis. Haven en Zeesluis. Toren en Wijmerts.
Menisten-Vermaning. Workum, Noordzij. Marktplein.
De prijs dezer kaarten is 3 ct. per stuk en 25 ct. per geheele serie. Naar buiten worden ze franco gezonden, na ontvangst van 30 ct. per postwissel.
De plaatjes komen voor in de „Geschiedenis der Stad Workum" door T. H. SIEMELINK, waarvan de prijs f 2


   
     
     


FEESTWIJZER 

 

9 uur.                     De VLAGGEN worden van torens, Stadhuis en
andere openbare en particuliere gebouwen en
woningen uitgestoken. De feestdag ingeluid.

10-11 uur.            FEESTREDE in de Groote Geertruidakerk, door 
               een Koor van 70 zangers afgewisseld.

12-1 uur.               MUZIEKUITVOERING op de Markt.

2 uur.                     AANKOMST van Hare Koninklijke Hoogheid
FREDERIKA SOPHIA WILHELMINA, gemalin
van Prins Willem V, en hare drie kinderen:
FREDERIKA LOUISA WILHELMINA, WILLEM FREDERIK EN

WILLEM GEORGE FREDERIK,

op Zaterdag 17 Sept. 1785, binnen de Stad Workum.

Verwelkoming aan de sluis door PETRUS 
                 CAMPER en DANIEL BONIFACIUS VAN DER HAER,

namens magistraat en vroedschap.

2¼uur.                     Het prinselijk rijtuig komt aan de vroegere Zuiderpoort, waar H.H. door de Burgerwacht wordt 
opgewacht, onder commando van JAIDZE  VAN DER ZEE, Kapitein, en JAN DOUWES DE HOOP
Luitenant.

Na aanbieding van bouquetten door eenige jonge meisjes, vervolgt het vorstelijk rijtuig zijn weg naar
de Markt, begeleid door Burgerwacht, muziekcorps en jonge meisjes.

 

2½ uur.                  AANKOMST op het Marktplein.

H.H. worden verzocht op de estrade plaats te nemen.

                               De Burgerwacht heeft, na enkele manoeuvres en excercitiën, zich en haie geschaard langs het bordes 
                               van het raadhuis.

                               De Secretaris DANIEL, TIEBOEL daalt de treden af

                               en vraagt H.H. verlof tot audiëntie voor Magistraat en Vroedschap.

                               Het ontvangen verlof wordt door den Secretaris overgebracht, waarna Magistraat en Vroedschap ten 
                              stadhuize vergaderd, voorafgegaan door den Bode, Executeur, en assistenten en begeleid door den 
                              Secretaris, hunne opwachting maken en bij monde van een der magistraten hun compliment brengen 
                              aan H.H.

 

3½uur.                   Ter eere van de Hooge Gasten VOLKSSPELEN op de Markt en RINGRIJDERIJ op de Wijmerts, in Oud-
                                Friesche, of Hindelooperkleeder dracht met KROMPANEELEN SJEEZEN

4½-5 uur.              UITREIKING DER PRIJZEN door H.H.

 

5 uur.                     H.H. wordt uitgeleide gedaan door Gedeputeerden, Burgerwacht, Magistraat, Vroedschap, Secretaris,
                               deelnemers aan het feest, op haar tocht naar Bolsward. De optocht trekt van de Markt naar het
                               ZuIdeind tot de Oude Poort, dan terug tot het Noord bij de Lange Brug, waarna het vorstelijk rijtuig 
                               doorrijdt en de stoet zich terug naar het Marktplein begeeft, vanwaar elk zijns weegs gaat.

 

 


 

FEESTCOMMISSIE :

T. M. ten BERGH, Eere- Voorzitter

T. H. SIEMELINK, Voorzitter.

B. S. GAASTRA, Penningmeester

JOH. G. J. M. WINKEL.

H. REITSMA.

H. RUNIA.

P. GAASTRA, Secretaris.

Vertrek EXTRA-TREINEN op 10 juli:

Van WORKUM 11.15 spoortlijd 's avonds.

Aankomst LEEUWARDE'N 12.26.

Van WORKUM 11.20 spoortijd 's avonds.

Aankomst STAVOREN 11.43.

Stoppen op ALLE tusschen-stations,

 


 

 

 

          Programma van het Avond-Concert

 

van de Muziekvereeniging CONCORDIA" te Workum.

                                              Directeur : de heer J.H.Lümer.

 

No.        1.            Marche jubilaire                                             Y. H. Lumer

 »            2.            Le Lys d' Argent, Ouverture                       F.Mourgue

»             3.            La Gazelle, Galop                                           J.Benoodt

 »            4.            Sobre !a-, olas, Valsc                                    J.Rosas

»             5.            Minerva. Fantaisie                                        Blancheteau.

»             6.            La Rieuse                                                           G. Lamior

»             7.            Finale. 

 

 

Programma van  het Vuurwerk

 

geleverd door de firma J. N. SCHUURMANS van

Leeuwarden.

 

 

 

  No. 1. Bengaalsche verlichting, in verschillende kleuren.

   »   2. Cascade van brilliantfonteinen, overgaande in één

             groote fontein met gouden en zilveren vuurregens.

  »   3. Draaiend Spiralenrad in kIeuren

  »   4. Bengaalsche verlichting in verschillende kleuren.

  »   5. Draaiende Batterij, gekleurde lichtkogels en staart-

            projectielen uitwerpende   

  »   6. Draaiende Magnesiumzon, met groene vuurregens,

            electrische stralen en signaalfluiten.

  »   7. Pauweveer met gekleurde rozetten.

  »   8. Bengaalsche verlichting in verschillende kleuren.

  »   9. Slotstuk, omgeven door brilliantfonteinen en

            geflankeerd door contra-batterijen, welke gekleurde

            lichtkogels en staart-projecticlen uitwerpen.

               

Afgewisseld door  door diverse  Vuurpeilen, Luchtslangen

en Zwermpotten.

 

 


 

Het jaar 1785.

Wij bevinden ons midden in dies tijd onzer geschiedenis, die de patriottentijd" wordt bijgenaamd. Tegen de ouderwetsche begrippen van staat en kerk komen nieuwere op. Nevens de regentenpartij heeft zich een partij ontwikkeld van de breede burgerij.

Langzamerhand, toen onder verkeerde invloeden het stadhouderlijk huis zich geschaard had aan de zijde der oude regentenfamilies, begonnen deze zich te tooien met den naam van prinsgezinden.

De stadhouder Willem V (1748-1806) die in 1751 zijn vader was opgevolgd , was met iemand die zich kon los maker van zijne omgeving. Goedmoedig en zwak liet hij, in 1766 aan het bewind gekomen, de leiding der taken te veel aan den Hertog van Brunswijk-Wolfenbüttel over en wekte zoo veler misnoegen.

Trots de patriottische gezindheid van de stad Workum, steunde zij toch den prins toen in 1782 andere Friesche steden hem het recht van Magistraatskeus en recommandatie als lid der Vroedschap wilder ontnemen.

Waarschijnlijk tot belooning voor deze hulp Wilde hij met zijne familie in 1785 Workum bezoeken. Doch de Prins was op het laatste oogenblik verhinderd. Zijn kloekmoedige gemalin, FREDERIKA SOPHIA WILHELMINA zette den tocht met hare drie kinderen door, Zij, de geliefde nicht van den Koning van Pruisen (geb. 1751.)

De nauwelijks 16-jarige prinses, levendig, energiek, uitstekend onderwezen , verstandig en bevallig, wist zich na

enkele jaren te onttrekken aan de voogdij der hofpartij (men wilde haar zelfs wijs maken, dat het te burgerlijk was naast haar gemaal aan tafel te zitten), toch was haar invloed niet bij machte den Prins tot flink en doortastend handelen te brengen.

Gelijk in zoovele gevallen trok zij er in 1785 ook alleen op uit, terwijl haar gemaal in Breda bleef.

Met haar bezochten. Workum hare »vorstelijke telgen":

FREDERIKA LOUISA WILHELMINA,

geb. 28 Nov. 1770, meest bekend als LOUISA, later gehuwd

met den erfprins van Brunswijk.

WILLEM FREDERIK,

(later Koning Willem I) geb. 24 Aug. 1772.

WILLEM GEORGE FREDERIK,

geb. 16 Febr. 1774, als generaal in Oostenrijkschen dienst

in 1799 gesneuveld.

 

Beschrijving en enkele bijzonderheden van het jaar 1785,

alsmede van enkele personen uit den feestelijken stoet.

 

  

De Burgerwacht.

De Burgerwacht bestond reeds van ouds; in 1689 gereorganiseerd, toen door Ed. Mog. H.H. den Magistraat van Workum »geordonneert werd 50 man uyt haar stad bij deze dangereuse tijd, vermits het ijs den vijand voor eene brugge tot diep in 't Hert van ors land konde verstrecken, uyt te maecken (11 Jan.)

De manschappen »op 't geweer geset," de » “30 musquetten, als degens en Hellebaerden" echter op het raadhuis opgehangen. De 50 mannen werden als volgt ingedeeld :

                                                                                 1.   Het Blauwe Vaandel.

                                                                                 2.     »      Oranje      »

                                                                                 3.    »       Witte        »

elk met 1 hopman, 1 luitenant en 1 vaandrig. De oud- burgemeester TADEMA (smid van zijn ambacht) werd kapitein.

Deze Burgerwacht, langzamerhand weer tot rust gedoemd, werd in 1784 weer opgericht (zie de Gesch. van de stad Workum, bladz. 197 vlg.)

Als onderscheidingsteeken wend aangenomen » een zwarte cocarde » met een ligt blauw regtstandig lintje aan de hoed  » en voor de officieren een ligt blauwe echarpe met kwasten om het lij. f»

Aan de brug bij 't begin van de stad stond de Burgerwacht geposteerd ; hier werd Hare Hoogheid weder door de zelfde Heeren (P. CAMPER en VAN der HAER)  opgewacht en uit de koets geleid zijnde, wandelde zij met de vorstelijke kinderen tusschen dezelve (marcheerende een gedeelte van de Burgerschutterij voor en een gedeelte agter dezelve).

Kapitein was JELMER VAN DER ZEE.

Luitenant, JAN DOUWES DE HOOP

Vaandrig, FOKELE GALES.

Sergeant, RIENK SJOERDS.

_________

PETRUS CAMPER. Een veelzijdig ,geleerd man — als groot geleerde en welsprekend redenaar bekend — geb. 11 Mei 1722 te Leiden, gaf hij reeds spoedig blijken van zijn uitnemende gaven ; deed na zijn promotie als dokter in de wijsbegeerte en heelkunde, groote reizen ; werd in 1749 hoogleeraar te Franeker, in 1755 te Amsterdam, later te Groningen, vestigde zich in 1773 weer bij Franeker op Groot Lankum, en stierf den 7 April 1789 te Leiden, waar hij in de Sint-Pieterskerk begraven werd.

Vele werken en ontelbare verhandelingen verschenen van zijn hand. Over geneeskunde schreef hij (hij was een grout voorstander van de inenting tegen de kinderpokken) over natuurlijke historie (het vliegen van vogels, als over de spraak der Orang Oetangs) over kunst, de veepest, dijkszaken, over de beste schoen enz.

Op staatkundig gebied was hij evenzeer niet zonder verdienste. Als lid van den landdag, van den Raad van State, enz., heeft hij in de moeielijke jaren het Huis van Oranje gesteund en het vaderland gediend.

Zoo werd hij in 1783 op gunstige voorspraak van den stadhouder tot Raad in de Vroedschap der stad Workum gekozen en ontving namens de Vroedschap H.H. bij haar intocht in Workum.

 

D. B. VAN DER HALER, Waarschijnlijk evenzeer op recommandatie van den prins in de Vroedschap to Workum, tevens

burgemeester en schoonzoon van den vorige.

               

DAMEL TIEBOEL, die in 1787 wegens zijn patriottische gezindheid als secretaris werd afgezet, woonde in het huis nu door den beer TEN BERGE bewoond, Welk huis door hem was gebouwd. Hij was de schoonvader van den beroemden

taalgeleerde Siegenbeek.

Burgemeesters in 1785 waren : in 1783 benoemd Gerryt Alberts Hingst, in 1784 Lolke Thomé en in 1785 Jaidze van der Zee en Van der Haer.

 

Predikanten bij de publieke kerk : Petrus Hoekema en Pibo Odolphi.

 

Pastoor : Hesechius Lambertus Jorna.

Vermaner : Sijbren Hofstra.


 

AVONDFEEST.

8½uur.   De volledige stoet, op de Markt bijeengekomen en opgesteld, begeeft zich  naar het Noord, tot de R.-C. Kerk, (onder Muziek) om de Vorstin, die terugkeert van haar bezoek aan de Franeker Hoogeschool, bij haar doorreis met FAKKELLICHT te begeleiden.

 

9 uur.   AANKOMST van H.H. bij de R.-C. Kerk. GEZAMENTLIJKE OPTOCHT door de stad tot aan de Oude Zuiderpoort.

AFSCHEID van H.H.

De stoet begeeft zich naar het Marktplein om zich verder aan gepaste vreugde over te geven.

10 uur:

Groot schitterend Vuurwerk en Concert

tot besluit van den heugelijken dag.

De Muziek wordt dezen dag gegeven door de Stafmuziek van Leeuwarden en de Muziek—Corpsen Crescendo en Concordia van Workum.

 

Men wordt beleefd verzocht NIET met den Optocht mede te loopen.

 

 

 

 

Het afsteken van vuurwerk van welken aard ook, is ten strengste verboden , uitgezonderd Bengaalsch Vuur gedurende den Optocht,

 

 

 

 

 

                                                                                                                           

 

 



 

Programma van het, Morgen-Concert

( 12 - 1 uur )

van het Harmonie-Corps “CRESCENDO" te Workum.

Directeur: de heer B. Y. WIIELINGA.

No. 1. Nun danket alle Gott, Koraal Kruger.
 »   2. Les Joyeux, Marsch G.Linette.

»    3. Marie Henrietta, Ouverture Montagne.

»    4. Hymne J.Bouman.

»    5. Donau-Wellen, Walzer lvanovici.

»    6. La Petite Tonkinoise, Marsch . Scotto en Poncin.

»    7. Isidora, Fantaisie Lyrique . E. Bedouin.

»    8. Une soirée à Trianon, Fantasie L. Coquel
»   9.  Volkslied
»   10. Finale

 

 

  

                                 MATINÉE,

                                                          van 3 -4½

                                                TE GEVEN DOOR HET

Stafmuziekkorps van het 9e Reg. Infanterie.

              Kapelmeester: de heer J. C. van den BERG

 

 

1.            Marsch Militaire .                                                             v. d. Berg.

2.            Lustspiel" Ouverture                                                        Keler Bela.

3.            An der schönen blaue Donau, Walzer                             Strauss.

        }  a La Mattchiche, Marche populaire                                      Borel Clerk.

4.     }  b  The Senegambian Patrol

        }                        Morceau Caractereatique                              Rosey

        }    c. Gluhwurmchen,

                  Morceau de Concert,                                                      Linctee.

5.            Feestklanken  Fantaisi

                                   over Ned. Volksliederen,                               Kessels.

6.            La Fiancee du Bourg," Ouverture                                     Coquelet.

7.            Fantaisie over Friesche Liederen, arr.                             V.d.Berg.

 8.           Oud-Hollandsche Volksliederen                                         Schweinsberg.

      }     a.                La Petit Tonkinoise, March populaire                Potin.

 9.  }     b.    Dans le Sud (Equise American)                                    Middleton.

      }     c.    La Kraquette, Marche populaire,                                 Clericé.

10.          Fantaisie sur l’Opera. Faust,                                            de Gounod.


 

 

 

  

Schoolfonds voor Schipperskinderen

 

Deze Vereeniging wensch ik aan te bevelen in Uw gewaardeerde belangstelling.

Men kan daarvan worden lid of begunstiger voor verschillend bedrag.

Voor eene bijdrage van één gulden is men begunstiger en ontvangt men een jaarverslag.

Aan Kinderen van elke gezindte wordt onderwijs gegeven op de School die door de ouders zelf kan worden gekozen.

Een zestal kinderen van verschillende gezindte is reeds op scholen enkel te Workum geplaatst.

De contributiën uit Workum zijn ling met in verhouding tot het geld , dat het fonds voor deze leerlingen jaarlijks uitgeeft.

WORKUM.

De Correspondent,

Y. KUIPERS.

 

 

 

 


ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis