ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis
Ontstaan
Korte historie van de stad Workum
De Grote of St.Gertrudiskerk
De Waag
Het stadhuis
Doopsgezinde kerk
De Workumer toren
St.Werenfriduskerk
Scheepstimmerwerf De hoop
KRONIEK 1100 JAAR WORKUM
Tijdvak 600 v.C.-1000
Tijdvak 1000-1425
Tijdvak 1426-1523
Tijdvak 1524-1574
Tijdvak 1575-1640
Tijdvak 1641-1704
Tijdvak 1705-1795
Tijdvak 1796-1839
Tijdvak 1840-1893
Tijdvak 1894-1919
Tijdvak 1920-1973
Tijdvak 1974-2000
NATUURHISTORISCHE OMGEVING
Van Flevo tot IJsselmeer
Kerkepad de Tillefonne
De Aldedyk
it Heidenskip
Over de dijk naar Hindeloopen
Brekkenpaad
"ONTWIKKELING VAN WORKUM IN 100 JAAR" (1910-2010)
Deel 1
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5
Deel 6
Deel 7
Deel 8
Deel 9
Deel 10
Deel 11
Deel 12
De Workumermeer

 


De Workumer Mar
 
We beginnen onze tocht vandaag aan het eind van het Dwarsnoard van Workum bij de voormalige Trekschippersherberg “De Zwaan”. Op de gevel staat de datum van 1744. Maar uit bodemvondsten weten we dat hier al bebouwing was in de 15de eeuw. Of dit pand toen al dienst deed als herberg weten we niet, al is dit best mogelijk, want hier vandaan voeren vanouds de schepen via de Hollemar, de Workumermar en de Parregastermar - de Trekvaart bestond toen nog niet - naar Bolsward en elders.
 
De kastelein van de Zwaan organiseerde ook zeilwedstrijden op de Workumermar. De inschrijving vond vooraf plaats in de herberg en na afloop was daar natuurlijk ook de prijsuitreiking. In 1851 wordt de zeilvereniging “Workum” opgericht en organiseerden zij in het vervolg de wedstrijden. Vanaf de wal, maar ook vanaf het eilandje “Brewar” waren de wedstrijden goed te volgen. Om het publiek te stimuleren om de zeilwedstrijden te bezoeken ging men vooraf met zes muzikanten door de stad Workum. Men hield wedstrijden in verschillende klassen. Ook visaken verschenen aan de start, wat niet zo verwonderlijk was, Workum had immers een drukke palinghandel op Londen.
 
Belangrijk voor de ontwikkeling van Workum was de aanleg van de Trekvaart in 1620 Niet alleen voor een sneller vervoer van producten, maar ook voor het personenvervoer met de trekschuit. In 1646 werd langs deze vaart een weg gelegd, de Workumer Trekweg.
Aan de Noorderhaven, in 1919 gedempt, was het een drukte van belang. Hier kwamen de beurtschippers met hun vrachtvervoer uit Sneek, Bolsward, Leeuwarden en vele andere plaatsen. Vandaar dat aan het Dwarsnoard een grote hoeveelheid pronkgevels uit de zeventiende en achttiende eeuw staan.
Aan het gebouwtje achter de Zwaan zit een fraaie gevelsteen met de tekst “Dit is de Worckumer Peerdestal” uit 1649. Deze gevelsteen verwijst naar de tijd dat de paarden de trekschuit vanuit Bolsward naar Workum trokken en hier op adem kwamen.
 
Van hieruit gaan we langs het water via de Breewarsdyk naar de Workumermar. In 1878 werd dit meer met de andere daar aan grenzende meren met behulp van Engels kapitaal drooggemalen. De belangrijkste reden was de hoge landbouwprijzen. Het was geen onverdeeld succes. Er moest een duur kanaal worden gegraven, het Panhuyskanaal, om de afwatering via Makkum te regelen. Maar men verzuimde ook een eigen ringdijk en ringvaart aan te leggen waardoor veel omliggende boeren hun water in de polder lieten lopen.
Het duurde daardoor jaren eer de drooggemaakte polders rendeerden. De diepe Workumermar werd van 1892 - 1948 voor een belangrijk deel verveend. De turf werd veel gebruikt in de kalkovens en pottenbakkerijen in Workum en Makkum, maar natuurlijk ook in de huiskamer van vele Workumers
 
De Aaltjemeerpolder bij Ferwoude vormt met de nabije Kolken de laagst gelegen plek van Friesland (3 meter beneden NAP)
Via de Aaltemeerweg gaat u rechtdoor naar Ferwoude. Langs de zeedijk gaat u terug naar Workum. Natuurlijk kunt u ook van hieruit de route verlengen en een bezoek brengen aan het gezellige dorp Makkum.  
 
Thijs de Vries

ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis