ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis
Ontstaan
Korte historie van de stad Workum
De Grote of St.Gertrudiskerk
De Waag
Het stadhuis
Doopsgezinde kerk
De Workumer toren
St.Werenfriduskerk
Scheepstimmerwerf De hoop
KRONIEK 1100 JAAR WORKUM
Tijdvak 600 v.C.-1000
Tijdvak 1000-1425
Tijdvak 1426-1523
Tijdvak 1524-1574
Tijdvak 1575-1640
Tijdvak 1641-1704
Tijdvak 1705-1795
Tijdvak 1796-1839
Tijdvak 1840-1893
Tijdvak 1920-1973
Tijdvak 1974-2000
NATUURHISTORISCHE OMGEVING
Van Flevo tot IJsselmeer
Kerkepad de Tillefonne
De Aldedyk
De Workumermeer
it Heidenskip
Over de dijk naar Hindeloopen
Brekkenpaad
"ONTWIKKELING VAN WORKUM IN 100 JAAR" (1910-2010)
Deel 1
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5
Deel 6
Deel 7
Deel 8
Deel 9
Deel 10
Deel 11
Deel 12
Tijdvak 1894-1919

 
 Veekeuring
 
 Friese aanspanning

Hotel de Wijnberg 

De Noorderhaven 

Workum 1920 

Deel 10 tijdvak 1894-1919

1900
In 1855 werd in de kleine Zuidwesthoek, waar Workum toe behoorde, de 14e afdeling van de Friese Maatschappij van Landbouw opgericht. Deze afdeling schreef beurtelings in 1859, 1873, 1883 en 1887 in Workum en Koudum een veekeuring uit. In 1899 kregen Workum en Koudum elk een eigen afdeling. Vanaf 1897 werden ook in het voorjaar in Workum jaarlijks paardenkeuringen gehouden. In 1899 werden voorstellen gedaan om stierenkeuringen te organiseren. Al deze keuringen zijn de voorlopers geweest van de jaarlijkse Veekeuring in september in Workum. In 2000 heeft Workum dan ook het jubileum gevierd van 100 jaar veekeuring. 
 
 
1900
Op 5 januari werd op het kantoor van notaris Tjebbes te Workum door 23 boeren de akte ondertekend voor de oprichting van de Coöperatieve Vereniging van de Stoomzuivelfabriek te Workum. Toch was het nog heel spannend geweest. Er was een plan opgesteld dat er een toezegging moest zijn van tenminste melk van 800 koeien. Op het laatste moment trokken een paar boeren zich terug. Het was Mebius Brandsma die de historische woorden zei: “My tinkt mannen as it mei 800 kij kin, dan kin it grif ek mei 750”. Zo kreeg Workum dus toch zijn Coöperatieve Zuivelfabriek.
 
1904
Op 10 oktober werd bij Tjeppema in de Wijnberg een bijeenkomst gehouden voor de oprichting van een Vereniging Plaatselijk Belang Workum. De eerste bestuursleden waren: S.Hobma (voorzitter), P. de Zwart (secretaris), A. Brandsma (penningmeester), H. Visser, H. Runia en Tj. Tjeerde. De belangrijkste punten op de eerste vergadering waren de noodzakelijke aansluiting op het interlokale telefoonverkeer en de problemen met de ondiepten in de haven en de zandbank voor het Soal. De contributie werd vastgesteld op
ƒ 1.00 per lid.
 
1907
Dit jaar stond in het teken van het 1000 jarig bestaan van Workum. Ds. Siemelink was hier de grote drijfveer van. Het werd een groot feest, met versieringen, optochten, voorstellingen en vuurwerk. Maar een heel belangrijk programma onderdeel was de boottocht door It Soal om de ondiepten te pijlen. De 10e juni stapte een gezelschap deftige heren aan boord van het stoomschip “De Palinghandel” een voormalig Workumer schip, dat toen in het bezit was van de gebroeders Lankhorst uit Heeg. Bij dit gezelschap waren onder andere een 2e kamerlid, bestuurders van “Schuttevaer”, raadsleden en leden van diverse andere belangenorganisaties aanwezig. Het doel om voor het uitdiepen van de haven geld los te krijgen, werd echter niet bereikt.
 
1909
In dat jaar werden letterlijk en figuurlijk alle klokken gelijk gezet. Elke plaats had zijn eigen tijdsbepaling. Maar toen de mensen sneller gingen reizen werd het tijdsverschil storend. Daarom werd een nationale klokkentijd ingesteld. In 1940 voer de Duitse bezetter de Europese tijd in.
 
1913
Vanouds was op de benedenverdieping van het stadhuis een stadsherberg gevestigd. Aanvankelijk was het beheer van de herberg in handen van de kerk. In 1833 bij de scheiding van kerk en staat ging het eigendom van de herberg naar de stad. In 1913 was er te weinig ruimte voor het steeds uitbreidende overheidsapparaat. Dus werd besloten dat de herberg moest verdwijnen.
 
1914
De Eerste Wereldoorlog brak uit. Nederland mobiliseerde zijn legers om neutraal te kunnen blijven, wat met veel moeite uiteindelijk toch slaagde. België werd bezet, daarom vluchten een miljoen Belgen naar Nederland.
 
1919
Het Dwarsnoard is historisch gezien een oude straat. Op een plattegrond van 1649 was deze straat al aan beide zijden van de Noarderhaven huis aan huis bebouwd. Hier kwamen de beurtschippers met hun vrachtvervoer uit Sneek, Bolsward, Leeuwarden en andere plaatsen aanleggen. Het was dus een belangrijk gebied met veel bedrijvigheid. Vandaar dat aan het Dwarsnoard nog vele fraaie gevels staan uit de zeventiende en achttiende eeuw. Rond 1900 maakten de beurtschippers plaats voor de stoom- en motorboten, zoals “De Stad Workum” van kapitein Klaas Groenhof die op Sneek voer, de “Johanna Jacoba” van kapitein Durk Faber op Bolsward en de “Mintje” van kapitein Freek Faber die op Leeuwarden voer.
In 1919 werd de Noarderhaven gedempt.
 
1919
Op 6 november vond vanuit Den Haag de eerste twee uur durende radio uitzending plaats.
Het is de eerste uitzending voor het publiek in Nederland, volgens sommigen zelfs ter wereld. En enige jaren later in 1924 vond de eerste vlucht per vliegtuig plaats van Amsterdam naar Batavia.
 
 
Thijs de Vries

ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis