ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis
Ontstaan
Korte historie van de stad Workum
De Grote of St.Gertrudiskerk
De Waag
Het stadhuis
Doopsgezinde kerk
De Workumer toren
St.Werenfriduskerk
Scheepstimmerwerf De hoop
KRONIEK 1100 JAAR WORKUM
Tijdvak 600 v.C.-1000
Tijdvak 1000-1425
Tijdvak 1426-1523
Tijdvak 1524-1574
Tijdvak 1575-1640
Tijdvak 1641-1704
Tijdvak 1705-1795
Tijdvak 1796-1839
Tijdvak 1894-1919
Tijdvak 1920-1973
Tijdvak 1974-2000
NATUURHISTORISCHE OMGEVING
Van Flevo tot IJsselmeer
Kerkepad de Tillefonne
De Aldedyk
De Workumermeer
it Heidenskip
Over de dijk naar Hindeloopen
Brekkenpaad
"ONTWIKKELING VAN WORKUM IN 100 JAAR" (1910-2010)
Deel 1
Deel 2
Deel 3
Deel 4
Deel 5
Deel 6
Deel 7
Deel 8
Deel 9
Deel 10
Deel 11
Deel 12
Tijdvak 1840-1893

 
 
 De eerste auto
 
 De witte huisjes
 
 Wymerts Noard
 
Workumer meer
 
  Graf Rinse visser


Deel 9 tijdvak 1840-1893
 
1852
Aanvankelijk moest men bij ontvangst van een brief of poststuk betalen op basis van gewicht en afstand waarover het vervoerd moest worden. Bij invoering van de postwet op 1 januari 1852 werd de postzegels in gebruik genomen.
 
1856
Een zekere T.J. Sytsema schonk het weeshuis de rij witte huisjes aan het Skil bij de kerk. De weesvoogdij ontving jaarlijks de huur. Pas in 1944 bij de overgang van het stadburger weeshuis naar de stichting met de zelfde naam werden deze karakteristieke huisjes overgedragen aan de gemeente. Later zijn deze huisjes door de gemeente verkocht.
 
1875
Het was een moeilijke periode in Workum. De prijzen voor het levensonderhoud waren hoog en er was grote werkloosheid. Gelukkig ging het goed met de boeren in en rondom Workum. Maar er gebeurde veel in Workum. In 1866 was al een Gasfabriek gebouwd en in 1875 werd de Wijmerts gedempt. Een grote verandering in Workum.
 
1877
De telefoon deed in Nederland zijn intrede een jaar nadat de spraakleraar Alexander Bell in Amerika octrooi had aangevraagd. Na een aantal jaren van experimenteren konden 49 Amsterdammers als eersten met elkaar bellen. In 1929 hadden al 55 bedrijven of belangrijke personen in Workum een telefoonaansluiting. Jansen & Lohman Sagofabriek had telefoonnummer 1 en De Goede Verwachting telefoonnummer 2
 
1877
Onder leiding van pastoor Drenth werden plannen gemaakt voor de bouw van een geheel nieuwe Rooms Katholieke kerk in Workum. Aan bouwmeester Tepe werd opdracht gegeven een kerk in neogotische trant te bouwen. Deze prachtige kerk werd op 22 september officieel geopend. Het was een grote dag voor de parochianen. 
 
1878
De Workumermar werd met de andere daar aan grenzende meren met behulp van Engels kapitaal drooggemalen. De belangrijkste reden was de hoge landbouwprijzen. Het was geen onverdeeld succes. Er moest een duur kanaal worden gegraven, het Panhuyskanaal, om de
afwatering via Makkum te regelen. Maar men verzuimde ook een eigen ringdijk en ringvaart aan te leggen waardoor veel omliggende boeren hun water in de polder lieten lopen.
Het duurde daardoor jaren voordat de drooggemaakte polders rendeerden. De diepe Workumermar werd van 1892 - 1948 voor een belangrijk deel verveend. De turf werd veel gebruikt in de kalkovens en pottenbakkerijen in Workum en Makkum, maar natuurlijk ook in de huiskamer van vele Workumers.
 
1886
De palinghandel op Londen heeft Workum een bekende naam gegeven. De meest succesvolle ondernemer was Rintje Visser (1828-1897). In 1886 werd gemeld dat 110 schepen met bestemming Engeland in totaal 513.000 kg. paling naar dat land vervoerden.
Het is begrijpelijk dat ook Rintje Visser, burgemeester van Workum is geweest. Helaas ging deze handel voorbij. In 1907 verkocht de laatste Workumer palinghandelaar zijn bedrijf. Aan de Ylpolle (palingland) bij het begin van de Workumermar, lagen in deze tijd de palingaken met een serie grote bunnen voor opslag van de paling. 
 
 
1898
Om met een auto in Nederland te kunnen rijden moest men een vergunning hebben. Dit had de overheid vastgesteld uit voorzorg voor dit nieuwerwetse, soms gevaarlijke vehikel. Twee avonturiers uit Groningen waren de eersten die een vergunning aanvroegen. Vergunning 40 was een mevrouw uit Den Haag. Blijkbaar een vooruitstrevende en doortastende dame.
 
In het feestprogrammaboekje ter ere van het 1000 jarig bestaan van Workum staat in een advertentie: Hotel “De Zeesluis” Workum, ruime gelegenheid voor stalling van fietsen en land voor paarden beschikbaar. In een advertentie vanJ. Piso, Jz, worden nieuwe tilbury’s aangeboden en firma W.H. de Vries en Zn. is huis, rijtuig en decoratie schilder. Waarschijnlijk waren er nog geen auto’s in Workum, Maar daar kwam snel verandering in, want in een fraai gidsje over Workum uit 1923 staat een advertentie van Hotel “Ketelaar” die een autoverhuur inrichting heeft en H.J. IJntema had de eerste Friese Carrosserie fabriek in Workum.  
 
1893
De scheepsbouw in Workum was door de Franse overheersing sterk terug gelopen. Maar ook na de Franse periode kwam er geen verbetering. In 1848 waren er slecht twee scheepstimmerwerkplaatsen over. Ulbe Zwolsman uit Makkum zorgde weer voor een belangrijke opleving. Hij startte zijn bedrijf bij de sluis, de huidige scheepstimmerwerf De Hoop. Hij introduceerde de bouw van ijzeren schepen op een werf recht tegenover de werf bij de sluis. Later kocht hij nog een bedrijf bij de Begijnebrug waardoor hij drie werven in de stad exploiteerde met in totaal 60 werknemers. Hij was de eerste Friese scheepsbouwer die een coaster te water liet.
 
Thijs de Vries
 

ThuisHandelHistorieUit de FrisoContact en toevoegingenFoto's WorkumVerhalenGeschiedenis